Chroń farmę PV przed Ceną Energii Niezbilansowanej!

Chroń farmę PV przed Ceną Energii Niezbilansowanej!

PROBLEM: Do niedawna najgorszą rzeczą dla właściciela farmy było sprzedawanie energii po cenie ujemnej. Z zasady nie było to jednak źródłem aż tak dużych strat. Sytuacja zmienia się, gdy energia z PV rozliczana jest po Cenie Energii Niezbilansowanej. W zeszłym roku CEN przekroczyła -36 000 złotych za MWh!

ROZWIĄZANIE: Rozwiązaniem jest ograniczenie mocy PV lub wręcz rozłączenie instalacji. Takie funkcje powinny być zdalne i automatyczne.

ROZWIĄZANIE PREMIUM: SynergyBox może zabezpieczać produkcję z PV.
Nasz system, SynergyBox, może wyposażyć Państwa farmę PV w funkcję ograniczania mocy. Po więcej szczegółów zapraszamy do kontaktu!

Rynek Bilansujący RB i Cena Energii Niezbilansowanej CEN

Po co bilansować energię? Energii elektrycznej nie da się wydajnie magazynować, więc w danym momencie produkcja powinna się równać zapotrzebowanie + rezerwa. Poważnie niezbilansowany system elektroenergetyczny mógłby całkowicie się wyłączyć, co byłoby koszmarne, bo ponowne włączenie go byłoby ogromnym wyzwaniem. Stąd, realnie, poważne niezbilansowanie prowadzi do sektorowych i czasowych wyłączeń sieci.

Nazwa „Rynek Bilansujący” może nie jest najszczęśliwsza, bo w założeniu nie jest to miejsce handlu energią, a miejsce prostowania błędów, gdzie błędem jest niedokładność w kontraktowaniu energii sprzedanej i energii zakupionej w danym momencie, a narzędziem prostowania - Cena Energii Niezbilansowanej.

O przekontraktowaniu mówimy, gdy w skali kraju rzeczywista generacja energii jest większa niż rzeczywisty popyt (i rezerwa), lub - gdy generuje się więcej energii lub zużywa się mniej energii, niż to było zakontraktowane. Niedokontraktowanie to sytuacja odwrotna, gdzie generowanej energii w skali Polski nie wystarcza i naruszane są rezerwy.

Cena Energii Niezbilansowanej CEN to cena, po której rozliczana jest energia pobierana lub dostarczana na rynek bilansujący w sposób nieplanowany. Wyznaczana jest na wszystkie okresy 15 minutowe.

Kiedy właściciele farm ponoszą straty na Rynku Bilansującym?

Najczęściej wówczas, gdy spełnione są trzy następujące warunki:

• Farma PV musi eksportować więcej energii, niż to zostało zakontraktowane,
• Cena Energii Niezbilansowanej na Rynku Bilansującym musi być ujemna,
• Spółka Obrotu Energią obsługująca farmą PV, musi przerzucać koszty bilansowania na właściciela farmy, co wynika z umowy.

Przykład: W słoneczne godziny farma PV eksportuje 1,5 MWh energii do sieci po cenach ujemnych. Jednak rynek jest tak przepełniony energią z PV, że Spółce Obrotu Energii udało się znaleźć kupca tylko na 0,5 MWh. Farma nie posiada systemu ograniczania mocy ani rozłącznika. Pozostała wyeksportowana 1 MWh rozliczana jest po Cenie Energii Niezbilansowanej.

Jak często te warunki są spełniane?

Pierwszy spełniany jest zaskakująco często. Jak podaje publikacja Ocena jakości bilansowania handlowego krajowego systemu elektroenergetycznego w okresie od 14.06 do 31.12.2024 od PSE, „Największe dodatnie niezbilansowanie przypada w godzinach okołopołudniowych (mniej więcej w godz. 10–16), czyli w okresie najwyższej generacji PV. Średnio w tym przedziale KSE ma tendencję do nadprodukcji względem zakontraktowanej wielkości albo do mniejszego poboru niż wynikająca z zawartych umów sprzedaży energii”.

Drugi spełniany jest rzadziej, ale gdy już ceny spadają poniżej zera, potrafią sięgnąć przerażających wartości, rzędu kilkudziesięciu TYSIĘCY złotych za MWh.

Trzeci spełniany jest coraz częściej. Spółki Obrotu, negocjując nowe umowy, przerzucają koszty związane z bilansowaniem na właściciela farmy.

Rynek Bilansujący jest tak niepokojący?

PROBLEM 1: Bo jest tworzony „na bieżąco” - wysokość Ceny Energii Niezbilansowanej nie jest znana naprzód.

PROBLEM 2: Wahania CEN na Rynku Bilansującym potrafią być drastyczne. W ciągu 15 minut spaść nawet o kilkanaście tysięcy złotych / MWh!

Wykres CEN z dnia 2025-07-20, gdzie CEN przez cały dzień wynosiła ok. 0 zł, a o godzinie 13:15 runęła do -19 034,73 zł/MWh. Źródło: raporty.pse.pl

Wykres CEN z dnia 2025-07-30, gdzie CEN przez cały dzień wynosiła ok. 400 zł, a od godziny 9:45 runęła w ciągu pół godziny do -36 932,50 zł/MWh. Źródło: raporty.pse.pl

ROZWIĄZANIA: Rozłącznik, który zdalnie i automatycznie rozłącza farmę PV w godzinach ujemnych cen energii.

System ograniczania mocy, który zdalnie i automatycznie ogranicza moc farmy PV, aby zapewnić precyzyjne bilansowanie.

Magazyn energii z inteligentnym algorytmem, który optymalnie odbiera energię z PV - na przykład nie ładuje się w czasie, gdy energia z PV może być z zyskiem sprzedana.

AUTOMATYZUJ Z SYNERGYBOX
SynergyBox to system zarządzania energią, który może spełniać jedną, kilka lub wszystkie z wyżej wymienionych funkcji.

SynergyBox może zaradzić problemowi mocy biernej lub przekraczania mocy wypływu.
To rozwiązanie szyte na miarę potrzeb danej farmy. Jeśli są Państwo zainteresowani, serdecznie zapraszamy do kontaktu.